สถาบันเพื่อพัฒนาการเกษตรและชนบท สจส.

1.ความเป็นมา
สจส. เป็นองค์กรที่จัดตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2536 โดยมูลนิธิอาจารย์จำเนียร สาระนาค ตามชื่อผู้จัดการคนแรกของ ธ.ก.ส. จากการสนับสนุนของ ธ.ก.ส. โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้บริการทางการศึกษาดูงาน และการฝึกอบรมด้านการพัฒนาการเกษตรและชนบทแก่หน่วยงาน องค์กร และบุคคลทั่วไปทั้งในและต่างประเทศ ตลอดระยะเวลาเกือบ 10 ปี สจส. ได้พัฒนาแนวทางการฟื้นฟูและพัฒนาอาชีพเกษตรกรในชุมชน โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดำริ และใช้วิธีการพัฒนาตามลำดับขั้น เพื่อแก้ปัญหาความยากจนของเกษตรกรในประเทศ ซึ่งปรากฏผลงานอย่างเป็นรูปธรรม ได้รับความเชื่อถือจากหน่วยงานทั้งในและต่างประเทศ สามารถช่วยผลักดันและสนับสนุนงานพัฒนาชนบท ธ.ก.ส. ให้โดดเด่นควบคู่กับงานสินเชื่อเกษตรของ ธ.ก.ส.

ในปี พ.ศ. 2547 สจส. ถูกถ่ายโอนภารกิจให้แก่ฝ่ายพัฒนาลูกค้าและชนบท (ฝพช.) เป็นผู้ดูแลรับผิดชอบงานพัฒนาเกษตรกรลูกค้ารายบุคคล สถาบันเกษตรกร และชุมชน โดยในปี พ.ศ. 2549 ธ.ก.ส. ได้น้อมนำแนวพระราชดำริปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและทฤษฎีใหม่ 3 ขั้น มาเป็นแนวทางการพัฒนาเกษตรกรและภาคชนบทอย่างจริงจัง มุ่งสร้างชุมชนให้เข้มแข็งสามารถพึ่งพาตนเอง พึ่งพาซึ่งกันและกัน และเชื่อมโยงกันเป็นเครือข่าย ผ่านโครงการชุมชนต้นแบบตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงขั้นที่ 1 2 และ 3 และศูนย์เรียนรู้เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ธ.ก.ส. เพื่อให้งานพัฒนาเกษตรกรและชุมชนมีความมั่นคงและยั่งยืนตลอดไป

จากที่กล่าวมาข้างต้น ธ.ก.ส. จึงมีดำริจัดตั้งสถาบันเพื่อพัฒนาการเกษตรและชนบท จำเนียร สาระนาค (สจส.) ขึ้นอีกครั้ง ให้เป็นศูนย์กลางในการพัฒนาผู้นำเกษตรกรและสถาบันเกษตรกรที่มีความรู้ควบคู่กับธรรมาภิบาลในการพัฒนาชุมชน รวมถึงเป็นแหล่งรวบรวมองค์ความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาการเกษตรและชนบท สำหรับถ่ายทอดให้เกษตรกร สถาบันเกษตรกร และชุมชนต่อไป

2. วัตถุประสงค์ของแผนงาน

1)ให้เป็นศูนย์กลางการพัฒนาการเกษตรและชนบท เพื่อสร้างผู้นำและเครือข่ายภาคการเกษตรที่มีศักยภาพและเปี่ยมด้วยธรรมาภิบาลไปพัฒนาชุมชนให้เกิดความสมดุล มั่นคง และยั่งยืน

2)เป็นแหล่งรวบรวมและจัดการความรู้ (Knowledge Management) เกี่ยวกับการพัฒนาการเกษตรและชนบท ด้วยวิถีภูมิปัญญาท้องถิ่นและเทคโนโลยีการเกษตร

3)เป็นแหล่งถ่ายทอดและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้านการพัฒนาการเกษตรและภาคชนบท

4)วัตถุประสงค์อื่นๆ อันเกี่ยวเนื่องกับงานพัฒนาการเกษตรและภาคชนบทตามแนวพระราชดำริปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและทฤษฎีใหม่

3. กลุ่มเป้าหมาย

เกษตรกร สถาบันเกษตรกร และเครือข่ายภาคการเกษตร อาทิ

1) หัวหน้ากลุ่มลูกค้า ธ.ก.ส. ระดับจังหวัดและระดับอำเภอ

2) หัวหน้ากลุ่มสนับสนุนงานตามนโยบายรัฐของ ธ.ก.ส.

3) ประธานและกรรมการเครือข่ายเกษตรกรลูกค้า ธ.ก.ส. วิสาหกิจชุมชน และกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง (กทบ.)

4) ประธานและกรรมการสถาบันการเงินชุมชน

5) ประธานและกรรมการสหกรณ์การเกษตร (สกก.) สหกรณ์การเกษตรเพื่อการตลาดลูกค้า ธ.ก.ส. (สกต.) และประธาน/หัวหน้ากลุ่มด้านสถาบันต่างๆ

6)กลุ่มเกษตรกรที่ประสบความสำเร็จในการประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง กลุ่มเป้าหมายอื่นๆ ตามที่ได้รับการติดต่อประสานงานมา เป็นต้น

4. ผลการดำเนินงาน

ผลการดำเนินงาน

โครงการ ผลการดำเนินงาน เป้าหมายปีบัญชี 2556
2553 2554 2555
โครงการดำเนินงานของสถาบันเพื่อพัฒนาการเกษตรและชนบท จำเนียร สาระนาค (สจส.) อยู่ระหว่างออกแบบหลักสูตรธรรมาภิบาลและการบริหารพร้อมกับพิจารณาร่างหลักสูตร เสนองบประมาณจัดฝึกอบรมนำร่อง จัดตั้งสถาบันและดำเนินการฝึกอบรมได้