คำอธิบายและวิเคราะห์ผลการดำเนินงาน (MD&A)

• ปึบัญชี 2555 ไตรมาสที่ 2 สิ้นสุดวันที่ 30 กันยายน 2555
• ปึบัญชี 2555 ไตรมาสที่ 1 สิ้นสุดวันที่ 30 มิถุนายน 2555
• ปึบัญชี 2554 สิ้นสุดวันที่ 31 มีนาคม 2555
• ปึบัญชี 2554 ไตรมาสที่ 3 สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2554
• ปึบัญชี 2554 ไตรมาสที่ 2 สิ้นสุดวันที่ 30 กันยายน 2554
• ปึบัญชี 2554 ไตรมาสที่ 1 สิ้นสุดวันที่ 30 มิถุนายน 2554

ผลการดำเนินงานด้านไม่ใช่การเงิน

ข้อมูลสำคัญของธนาคาร

หมายเหตุ : ปีบัญชี 2556 ข้อมูล ณ 30 เมษายน 2556

แผนงาน / โครงการที่สำคัญ

โครงการพัฒนาชุมชนต้นแบบตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและทฤษฎีใหม่

ธนาคารได้กำหนดวิสัยทัศน์ เป็นธนาคารพัฒนาชนบทที่มั่นคง มีการจัดการที่ทันสมัย เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรรายย่อย โดยกำหนดยุทธศาสตร์ ส่งเสริมองค์ความรู้แก่เกษตรกรในเรื่องที่กระทบต่อคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อม จึงได้จัดทำโครงการพัฒนาชุมชนต้นแบบตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและทฤษฎีใหม่ มีการกำหนดกรอบการพัฒนา 3 ขั้นตอน มีรายละเอียด ดังนี้

ขั้นที่ 1 ก่อเกิดจิตสำนึกในการพึ่งพาตนเองของสมาชิกชุมชน

ขั้นที่ 2 ขับเคลื่อนสู่การรวมกลุ่มพึ่งพาซึ่งกันและกันในชุมชนและ ระหว่างชุมชน

ขั้นที่ 3 พัฒนาเป็นวิสาหกิจชุมชนและเชื่อมโยงเครือข่ายเศรษฐกิจชุมชน โดยใช้กิจกรรมเวทีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เป็นเครื่องมือหลักในการพัฒนา

โครงการพัฒนาชุมชนต้นแบบตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและทฤษฎีใหม่ มีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนส่งเสริมให้เกษตรกรนำแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้เป็นแนวทางในการดำรงชีวิต และการดำเนินกิจกรรมด้านการเกษตร

ผลการดำเนินงานโครงการพัฒนาชุมชนต้นแบบตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและทฤษฎีใหม่

ผลการดำเนินงานสะสมถึงเดือนเมษายน 2556 มีชุมชนต้นแบบตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงขั้นที่ 1 จำนวน 5,066 ชุมชน ชุมชนต้นแบบตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงขั้นที่ 2 จำนวน 1,000 ชุมชน และชุมชนต้นแบบตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงขั้นที่ 3 จำนวน 461 ชุมชน

โครงการกองทุนทวีสุข

ธนาคารได้ดำเนินงานจัดทำโครงการกองทุนทวีสุข เพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรลูกค้า ธ.ก.ส. ออมเงินไว้ใช้เป็นสวัสดิการแก่ตนเองและครอบครัวเมื่อเข้าสู่วัยชรา อันเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันให้ มีความยั่งยืนตามแนวทางพระราชดำรัสเศรษฐกิจพอเพียง โดยธนาคารจัดสวัสดิการให้แก่สมาชิกที่มีการออมเงินอย่างต่อเนื่องทุกรายมุ่งหวังสร้างแรงจูงใจให้เกิดนิสัยรักการออมเงิน รวมทั้งเป็นการสร้างความผูกพันสายใยที่ดีระหว่างธนาคารกับเกษตรกรลูกค้า

ผลการดำเนินงานโครงการกองทุนทวีสุข

ผลการดำเนินงานโครงการสะสมถึงเดือนเมษายน 2556 มีสมาชิกจำนวน 1,065,459 ราย มีเงินกองทุนจำนวน 4,613.49 ล้านบาท

สินเชื่อโครงการธนาคารชุมชน

สินเชื่อโครงการธนาคารชุมชน เป็นรูปแบบการให้บริการสินเชื่อแก่ผู้ที่มีรายได้น้อย/ด้อยโอกาสและบุคคลทั่วไปที่ยังไม่สามารถเข้าถึงแหล่งทุนได้ และมีความประสงค์ในการประกอบอาชีพเป็นรายบุคคลหรือเป็นรายกลุ่ม โดยขอสินเชื่อผ่านองค์กรการเงินชุมชนที่ตนสังกัดเป็นสมาชิกหรือขอเข้าสังกัดเป็นสมาชิกใหม่ในองค์กรการเงินชุมชนที่ตนมีภูมิลำเนาอยู่ หรือเป็นแหล่งที่ตนประกอบอาชีพหลักเป็นสำคัญ สินเชื่อโครงการธนาคารชุมชน จึงถือเป็นสินเชื่อที่ปิดช่องว่างและสานรอยต่อจากสินเชื่ออื่นทุกประเภทที่ ธ.ก.ส. มีอยู่เพื่อเชื่อมไปยังผู้ที่มีรายได้น้อยและด้อยโอกาส หรือบุคคลทั่วไปที่ประสงค์จะประกอบอาชีพที่ยังไม่สามารถเข้าถึงแหล่งทุนในระบบได้อย่างแท้จริง ไม่ใช่เป็นผลิตภัณฑ์สินเชื่อที่เพิ่มหนี้ซ้ำซ้อนให้กับลูกค้าของ ธ.ก.ส.รายเดิม

สินเชื่อโครงการธนาคารชุมชน กำหนดหลักการเป็นลูกค้ากลุ่มเป้าหมายไว้ 4 กลุ่ม คือ กลุ่มผู้มีรายได้น้อย กลุ่มบุคคลทั่วไป กลุ่มผู้ผ่านการอบรมจากหน่วยงานภาครัฐมาแล้ว และกลุ่มผู้จบการศึกษาตั้งแต่ระดับ ปวช. ขึ้นไป ที่ยังไม่สามารถเข้าถึงแหล่งทุนเพื่อให้เข้าถึงแหล่งทุนที่เป็นบริการทางการเงินฐานราก (Microfinance) ได้อย่างทั่วถึง ตรงกับความต้องการ และสามารถลดภาระการกู้ยืมเงินนอกระบบได้ โดยใช้กระบวนการเสริมสร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชน ส่งเสริมองค์ความรู้ในการประกอบอาชีพเพื่อสร้างงานเสริมรายได้ให้คนในชุมชนสามารถพึ่งตนเองได้ และเสริมบทบาท ของ ธ.ก.ส. ในฐานะสถาบันการเงินเฉพาะกิจของรัฐ สามารถปิดช่องทางของการให้บริการด้านการเงินเชิงพาณิชย์ของนายทุน ซึ่งเป็นปัจจัยในการก่อหนี้นอกระบบแก่บุคคลผู้มีรายได้น้อยในชุมชน

ผลการดำเนินงานสินเชื่อโครงการธนาคารชุมชน

ผลการดำเนินงาน ณ เมษายน 2556 จ่ายสินเชื่อ จำนวนเงิน 65,843,937 บาท และรับชำระคืนเงินกู้ จำนวนเงิน 51,778,817 บาท

ผลการดำเนินงานตามนโยบายรัฐ
 
โครงการตามนโยบายรัฐที่สำคัญ ปี 2555/2556

โครงการบัตรสินเชื่อเกษตรกร

ธนาคารมีนโยบายสร้างความพึงพอใจให้แก่เกษตรลูกค้าที่ใช้บริการสินเชื่อ ด้วยการอำนวยความสะดวกในการจัดซื้อปัจจัยการผลิตผ่านบัตรสินเชื่อเกษตรกร โดยธนาคารจะกำหนดวงเงินบัตรสินเชื่อให้แก่เกษตรกรลูกค้า และเกษตรกรลูกค้าสามารถนำบัตรสินเชื่อดังกล่าวไปใช้ชำระค่าสินค้าหรือบริการกับทางร้านค้าที่ขึ้นทะเบียนไว้กับธนาคาร ผ่านระบบการตัดวงเงินตามบัตรสินเชื่อแทนการชำระด้วยเงินสด ซึ่งทำให้เกษตรกรไม่ต้องนำเงินสดชำระค่าสินค้าในทันที อีกทั้งยังเป็นการสร้างความปลอดภัยในชีวิต และทรัพย์สินจากมิจฉาชีพได้อีกทางหนึ่ง เนื่องจากการดำเนินงานบัตรสินเชื่อเกษตรกรเป็นงานใหม่ ธนาคารจึงให้ทดลองใช้กับเกษตรกรลูกค้าที่ปลูกข้าวก่อน เมื่อระบบบัตรสินเชื่อเกษตรกรประสบผลสำเร็จแล้ว ธนาคารจะขยายการให้บริการแก่เกษตรกรลูกค้าที่ปลูกพืชอื่นๆ ต่อไป

วัตถุประสงค์

1. เพื่อให้เกษตรกรลูกค้าเกิดความสะดวกรวดเร็วในการจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์การเกษตร
2. เพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายในการจัดหาปัจจัยการผลิตของเกษตรกรลูกค้า
3. เพื่อเพิ่มช่องทางการจัดหาปัจจัยการผลิตให้แก่เกษตรกรลูกค้า
4. เพื่อสร้างความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของเกษตรกรลูกค้าจากมิจฉาชีพ

ผลการดำเนินงานโครงการบัตรสินเชื่อเกษตรกร

ผลการดำเนินงานสะสมถึงเมษายน 2556 มีลูกค้าเกษตรกรสนใจสมัครขอมีบัตรสินเชื่อเกษตรกรจำนวน 2,77,032 ราย ธ.ก.ส. อนุมัติออกบัตรจำนวน 2,206,459 ราย วงเงินอนุมัติ 44,398 ล้านบาท โดยส่งมอบบัตรให้กับเกษตรลูกค้า 2,096,987 ราย ลูกค้าเปิดใช้งาน 1,383,788 ราย และใช้บัตรซื้อปัจจัยการผลิตเป็นเงินรวมทั้งสิ้น 4,793.59 ล้านบาท โดยมียอดลูกหนี้บัตรสินเชื่อฯ คงเหลือ 2,976.79 ล้านบาท

มีร้านค้าได้รับอนุมัติเข้าร่วมโครงการ จำนวน 4,052 ร้านค้า และได้ติดตั้งเครื่องอ่าน บัตรอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Data Capture :EDC) ให้ร้านค้าแล้ว จำนวน 3,973 เครื่อง โดยเป็นร้านค้า สกต. และเครือข่าย 2,128 เครื่อง ร้านค้าเอกชนในท้องถิ่น จำนวน 1,459 เครื่อง และสถานีบริการน้ำมันของบริษัท บางจากปิโตรเลียม จำกัด และบริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน) จำนวน 386 เครื่อง  

โครงการพักหนี้เกษตรกรรายย่อยและประชาชนผู้มีรายได้น้อยที่มีหนี้คงค้างต่ำกว่า 500,000 บาท ปี 2555

ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) เป็นสถาบันการเงินที่มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาภาคชนบทของประเทศ โดยเฉพาะการให้ความช่วยเหลือทางการเงิน ในการประกอบอาชีพและกิจกรรมของครัวเรือน ช่วยให้ประชาชนในภาคชนบทสามารถเพิ่มรายได้และมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น อย่างไรก็ตามประชาชนในชนบทยังต้องประสบกับปัจจัยเสี่ยงในการผลิต อันเกิดจากภัยธรรมชาติ ราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ รวมถึงปัจจัยอื่นที่ทำให้รายได้ไม่เพียงพอต่อภาระการใช้จ่ายของครัวเรือนและหนี้สิน อันเป็นต้นเหตุของปัญหาหนี้สินและความยากจน กระทรวงการคลังได้รับมอบหมายจากรัฐบาลตามมติคณะรัฐมนตรี ให้ดำเนินโครงการพักหนี้ครัวเรือนของเกษตรกรและผู้มีรายได้น้อยโดยจะทำการพักหนี้ให้กับลูกค้าสถาบันการเงินของรัฐ

วัตถุประสงค์

1. เพื่อพัฒนาศักยภาพของประชาชนในภาคชนบทให้มีความสามารถในการพึ่งพาตนเอง มีรายได้ที่มั่นคง
2. เพื่อบรรเทาภาระหนี้สินของเกษตรกรลูกค้า ธ.ก.ส.
3. พื่อให้เกษตรกรลูกค้า ธ.ก.ส. มีโอกาสนำเงินที่ต้องส่งชำระหนี้ไปฟื้นฟูตนเองในการประกอบอาชีพ และปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิตของครัวเรือนให้ดีขึ้นระหว่างการพักชำระหนี้
4. เพื่อสร้างแรงจูงใจให้เกษตรกรลูกค้ารักษาวินัยทางการเงินโดยมีการชำระหนี้ได้ตามที่กำหนดไว้

ผลการดำเนินงานโครงการพักหนี้เกษตรกรรายย่อยและประชาชนผู้มีรายได้น้อยที่มีหนี้คงค้างต่ำกว่า 500,000 บาท

ผลการดำเนินงาน ณ เดือนเมษายน 2556 คงเหลือเกษตรกรเข้าร่วมโครงการฯ จำนวน 2,087,042 ราย เป็นจำนวนเงิน 199,138 ล้านบาท จำแนกเป็นลูกค้าประสงค์พักเงินต้นและลดดอกเบี้ย จำนวน 1,830,337 ราย เป็นจำนวนเงิน 187,709 ล้านบาท ลูกค้าประสงค์ลดดอกเบี้ย จำนวน 256,705 ราย จำนวนเงิน 11,429 ล้านบาท

หมายเหตุ : จำนวนผู้เข้าร่วมโครงการพักหนี้เกษตรกรรายย่อยและประชาชนผู้มีรายได้น้อยที่มีหนี้คงค้างต่ำกว่า 500,000 บาท ลดลงในเดือนเมษายน 2556 เนื่องจากมีผู้เข้าร่วมโครงการพักหนี้ฯ บางส่วนชำระหนี้เสร็จ บางส่วนต้องการไถ่ถอนที่ดินคืน และบางส่วนได้รับความช่วยเหลือจากโครงการนโยบายรัฐอื่นๆ

โครงการรับจำนำข้าวเปลือกนาปี ปีการผลิต 2555/56

คณะกรรมการนโยบายข้าวแห่งชาติ (กขช.) และคณะรัฐมนตรี (ครม.) เห็นชอบมาตรการรับจำนำข้าวเปลือกนาปี ปีการผลิต 2555/56 โดยมอบหมายให้ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) มีหน้าที่ในการจัดทำสัญญาเงินกู้และจ่ายเงินกู้โดยรับจำนำประทวนสินค้าเป็นประกันเงินกู้ให้แก่เกษตรกรและสถาบันเกษตรกร สำหรับองค์การคลังสินค้า (อคส.) และ องค์การตลาดเพื่อเกษตรกร (อ.ต.ก.) มีหน้าที่เป็นนายคลังสินค้ารับฝากข้าวเปลือกและออกใบรับของคลังสินค้าและใบประทวนสินค้าให้แก่เกษตรกรและสถาบันเกษตรกร เพื่อนำมาจำนำเป็นประกันเงินกู้กับ ธ.ก.ส.

วัตถุประสงค์โครงการรับจำนำข้าวเปลือกนาปี ปีการผลิต 2555/56

1. เพื่อดูดซับปริมาณข้าวเปลือกส่วนเกินในช่วงฤดูเก็บเกี่ยวมิให้ออกสู่ตลาดมากเกินไป อันจะส่งผลให้ราคาข้าวเปลือกในตลาดอยู่ในเกณฑ์ดีเป็นที่น่าพอใจ
2. เพื่อให้เกษตรกรขายข้าวเปลือกคุ้มกับการลงทุน ไม่ถูกเอารัดเอาเปรียบจากพ่อค้าคนกลาง
3. เพื่อเพิ่มทางเลือกให้เกษตรกรได้มีช่องทางการตลาดเพิ่มขึ้น สร้างอำนาจการต่อรองในการขายข้าวเปลือก โดยหากขายไม่ได้ราคารัฐบาลให้โอกาสนำข้าวเปลือกมาจำนำเพื่อรอราคา

ผลการดำเนินงานโครงการรับจำนำข้าวเปลือกนาปี ปีการผลิต 2555/56 (ครั้งที่ 1 และครั้งที่ 2)

ผลการดำเนินงานสะสมถึงเดือนเมษายน 2556 ธ.ก.ส. ได้ทำสัญญาและจ่ายเงินกู้ให้แก่เกษตรกรจำนวน 1,529,072 ราย ปริมาณข้าวเปลือก 14.20 ล้านตัน เป็นจำนวนเงิน 229,058 ล้านบาท

โครงการรับจำนำมันสำปะหลัง ปีการผลิต 2555/56

คณะรัฐมนตรี (ครม.) ในการประชุมวันที่ 20 พฤศจิกายน 2555 เห็นชอบมาตรการรับจำนำมันสำปะหลัง ปีการผลิต 2555/56? โดยมอบหมายให้ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) มีหน้าที่ในการจัดทำสัญญาเงินกู้และจ่ายเงินกู้โดยรับจำนำประทวนสินค้าเป็นประกันเงินกู้ให้แก่เกษตรกร สำหรับองค์การคลังสินค้า (อคส.) มีหน้าที่เป็นนายคลังสินค้ารับฝากมันสำปะหลัง และออกใบรับของคลังสินค้าและใบประทวนสินค้าให้แก่เกษตรกร เพื่อนำมาจำนำเป็นประกันเงินกู้กับ ธ.ก.ส.

วัตถุประสงค์โครงการรับจำนำมันสำปะหลัง ปีการผลิต 2555/56

1. เพื่อดูดซับปริมาณมันสำปะหลังส่วนเกินในช่วงฤดูเก็บเกี่ยวมิให้ออกสู่ตลาดมากเกินไป อันจะส่งผลให้ราคามันสำปะหลังในตลาดอยู่ในเกณฑ์ดีเป็นที่น่าพอใจ
2. เพื่อให้เกษตรกรขายมันสำปะหลังคุ้มกับการลงทุน ไม่ถูกเอารัดเอาเปรียบจากพ่อค้าคนกลาง
3. เพื่อเพิ่มทางเลือกให้เกษตรกรได้มีช่องทางการตลาดเพิ่มขึ้น สร้างอำนาจการต่อรองในการขายมันสำปะหลัง โดยหากขายไม่ได้ราคารัฐบาลให้โอกาสนำมันสำปะหลังมาจำนำเพื่อรอราคา

ผลการดำเนินงานโครงการรับจำนำมันสำปะหลัง ปีการผลิต 2555/56

ผลการดำเนินงานสะสมถึงเดือนเมษายน 2556 มีการจ่ายเงินกู้ให้แก่เกษตรกรจำนวน 196,727 ราย ปริมาณมันสำปะหลัง 9.83 ล้านตัน เป็นจำนวนเงิน 26,767 ล้านบาท